पेट्रोल-डिझेल स्वस्त होणार? भारताची वेनेजुएलासोबत मोठी तेल डील; होर्मुजवरील अवलंबित्व कमी होणार

रशिया-आखाती देशांनंतर भारताला नवा ऊर्जा भागीदार; स्वस्त तेलामुळे इंधन दरांवर परिणाम होण्याची शक्यता

मुंबई : पेट्रोल आणि डिझेलच्या वाढत्या किमतींमुळे सर्वसामान्य नागरिक त्रस्त असतानाच भारतासाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताने तेल आयातीसाठी नवीन पर्याय शोधण्यास सुरुवात केली असून, जगातील सर्वात मोठा तेलसाठा असलेल्या वेनेजुएलासोबत मोठ्या कराराची शक्यता निर्माण झाली आहे.

सध्या इस्रायल, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षामुळे जागतिक तेल पुरवठा साखळीवर दबाव निर्माण झाला आहे. विशेषतः होर्मुज सामुद्रधुनीतील तणावामुळे भारताच्या तेल आयातीबाबत चिंता व्यक्त केली जात होती. मात्र अशा परिस्थितीत भारताने दक्षिण अमेरिकेतील वेनेजुएलाकडे मोर्चा वळवला आहे.

वेनेजुएलाच्या अंतरिम राष्ट्रपती डेल्सी रोड्रिगेज या 3 ते 7 जूनदरम्यान भारत दौऱ्यावर असून, या भेटीत ऊर्जा, गुंतवणूक, व्यापार आणि विविध क्षेत्रांतील सहकार्याबाबत महत्त्वाचे करार होण्याची शक्यता आहे.

वेनेजुएला हा जगातील सर्वाधिक तेलसाठा असलेला देश मानला जातो. भारत सध्या वेनेजुएलाचा दुसरा सर्वात मोठा तेल ग्राहक बनला आहे. मे 2026 पर्यंत भारताने दररोज सुमारे 4.27 लाख बॅरल तेल वेनेजुएलाकडून खरेदी केल्याची माहिती समोर आली आहे. रिलायन्स इंडस्ट्रीजसह अनेक भारतीय कंपन्यांनीही तेथून तेल खरेदी वाढवली आहे.

या कराराचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे भारताचे होर्मुज सामुद्रधुनीवरील अवलंबित्व कमी होऊ शकते. खाडीतील संघर्षामुळे तेल पुरवठा विस्कळीत होण्याचा धोका कायम असतो. मात्र वेनेजुएलाकडून थेट तेल आयात झाल्यास भारताला अधिक सुरक्षित आणि स्थिर पुरवठा मिळू शकतो.

तज्ज्ञांच्या मते, तेल पुरवठ्याचे स्रोत विविध झाल्यास भारताला जागतिक बाजारातील चढ-उतारांचा कमी फटका बसेल. परिणामी दीर्घकालीन स्तरावर पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींवर सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, डेल्सी रोड्रिगेज यांच्यासोबत वेनेजुएलाचे अर्थ, विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि दळणवळण क्षेत्रातील वरिष्ठ मंत्रीही भारत दौऱ्यावर आले आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासोबत होणाऱ्या चर्चेत ऊर्जा क्षेत्रासोबत आरोग्य सेवा, फार्मास्युटिकल्स, वाहतूक आणि अक्षय ऊर्जा यांसारख्या विषयांवरही चर्चा होणार आहे.

भारताच्या वाढत्या ऊर्जा गरजा आणि जागतिक परिस्थिती लक्षात घेता, भारत-वेनेजुएला सहकार्याचे हे नवे पर्व देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी महत्त्वाचे ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.