Tuljabhavani Navratra : सप्तमीला तुळजाभवानी मंदिरात भाविकांचा महापूर; दोन लाख जणांनी घेतले दर्शन

Tuljabhavani Navratra संदर्भातील तुळजापूर : दुष्काळी परिस्थिती आणि तीव्र पाणीटंचाईचे सावट असतानाही, शारदीय नवरात्र महोत्सवाच्या सप्तमीच्या दिवशी धाराशिव जिल्ह्यातील प्रसिद्ध धार्मिक स्थळ असलेल्या तुळजापुरात भाविकांचा अभूतपूर्व महापूर लोटल्याचे पाहायला मिळाले. प्रशासकीय अंदाजानुसार, या दिवशी तब्बल दोन लाख भाविकांनी आई तुळजाभवानी मातेचे दर्शन घेतले. विशेष म्हणजे, मातेचे दर्शन अविरतपणे तब्बल २२ तास सुरू होते. शनिवारी सायंकाळपासूनच मंदिरात भाविकांची गर्दी वाढू लागली होती आणि मध्यरात्रीनंतर हा ओघ अधिकच वाढला.

सप्तमीला तुळजाभवानी मंदिरात भाविकांचा महापूर आणि तुडुंब गर्दी – Tuljabhavani Navratra

शारदीय नवरात्रोत्सवामध्ये सप्तमीच्या तिथीला विशेष महत्त्व असते. त्यामुळे तुळजापुरात राज्यभरातून नव्हे तर देशभरातून भाविक दाखल होतात. यंदाही दुष्काळाची पार्श्वभूमी असतानाही भाविकांच्या उत्साहात कोणतीही कमतरता जाणवली नाही. शनिवारी सायंकाळपासूनच तुळजापूर शहराकडे येणाऱ्या मार्गांवर वाहनांच्या रांगा लागल्या होत्या. मंदिर परिसरासह शहरातील प्रमुख राज्य महामार्गांवर मोठी वाहतूक कोंडी झाली. Tuljabhavani Navratra संदर्भातील माहिती येथे दिली आहे.

शहरात प्रवेश केल्यानंतर वाहनतळावर (पार्किंग) गाडी लावण्यासाठी वाहनचालकांना मोठी कसरत करावी लागली. शहरात येणारे चारही प्रमुख मार्ग चारचाकी आणि दुचाकी वाहनांनी पूर्णपणे भरून गेले होते. वाढलेली गर्दी आणि वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी स्थानिक पोलीस प्रशासनाला मोठी कसरत करावी लागली. पोलिसांकडून विविध मार्गांवर चोख बंदोबस्त ठेवण्यात आला होता, जेणेकरून कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राहील. Tuljabhavani Navratra संदर्भातील माहिती येथे दिली आहे.

भवानी तलवार अलंकार पूजा आणि आकर्षक सजावट – Tuljabhavani Navratra

नवरात्रोत्सवाच्या सप्तमीनिमित्त तुळजाभवानी मातेची विशेष अशी भवानी तलवार अलंकार पूजा मांडण्यात आली होती. या धार्मिक आणि आकर्षक देखाव्याने उपस्थितांचे व भाविकांचे विशेष लक्ष वेधून घेतले. चांदीच्या सिंहासनावर बसलेले छत्रपती शिवाजी महाराज आणि त्यांना तलवार प्रदान करणारी माता तुळजाभवानी, तसेच त्याच्या शेजारी उभारण्यात आलेली किल्ल्याची प्रतिकृती या आकर्षक मांडणीमुळे मंदिराचे रूप अधिकच खुलले होते.

देवीचे भोपे-पुजारी सचिन परमेश्वर, अतुल मलबा, शशिकांत परमेश्वर यांच्यासह त्यांच्या सहकाऱ्यांनी ही सुंदर मांडणी केली होती. या दिवशी सकाळी देवीचे पारंपरिक अभिषेक व नित्योपचार पूजा विधिवत पार पडली. नवरात्रोत्सवानिमित्त संपूर्ण मंदिराचा गर्भगृह, गाभारा आणि परिसर विविध प्रकारच्या सुंदर फुलांनी सजविण्यात आला होता. आकर्षक विद्युत रोषणाईमुळे रात्रीच्या वेळी मंदिराचे सौंदर्य अधिकच खुलून दिसत होते. संपूर्ण मंदिर परिसर ‘आई राजा उदो उदो’च्या जयघोषाने दुमदुमून गेला होता.

चोख व्यवस्थापन आणि तब्बल चार तास प्रतीक्षा

शनिवारी मध्यरात्रीपासून ते रविवारी पहाटेपर्यंत दर्शनासाठी आलेली गर्दी सतत कायम होती. रविवारी सकाळी नऊ ते दहाच्या सुमारास गर्दीचा ओघ काहीसा मंदावल्याचे दिसून आले. सप्तमीच्या दिवशी सकाळीही दर्शनासाठी लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या. भाविकांना लवकरात लवकर आणि सुलभतेने दर्शन मिळावे, तसेच मंदिरातून बाहेर पडताना चेंगराचेंगरीची स्थिती निर्माण होऊ नये, यासाठी मंदिर प्रशासन आणि सुरक्षा कर्मचाऱ्यांनी विशेष प्रयत्न केले.

सामान्य धर्मदर्शनासाठी आलेल्या भाविकांना मंदिरात पोहोचण्यासाठी आणि दर्शन घेण्यासाठी सुमारे चार तास प्रतीक्षा करावी लागल्याचा अंदाज आहे. याशिवाय अभिषेक मार्गाने येणाऱ्या भाविकांनाही नियमानुसार दर्शनासाठी सोडण्यात आले. अथांग गर्दीच्या या वेळेत दर्शनरांगेचे योग्य व्यवस्थापन करणे प्रशासनासमोर एक मोठे आव्हान ठरले होते, मात्र प्रशासनाने ते यशस्वीरीत्या पार पाडले.

बाहेर पडण्यासाठी नवीन पर्यायी मार्गाचा मोठा दिलासा

तुळजाभवानी मंदिराच्या दर्शनबारीतून बाहेर पडण्यासाठी पूर्वी केवळ मातंगी मंदिराचा मार्ग प्रामुख्याने वापरला जात होता. त्यामुळे अनेकदा भाविकांची मोठी गर्दी होत असे. मात्र, यंदाच्या नवरात्र महोत्सवापूर्वी नव्याने विकसित करण्यात आलेला बाहेर पडण्याचा पर्यायी मार्ग सुरू करण्यात आला आहे. आमदार राणा जगजितसिंह पाटील यांच्या विशेष पाठपुराव्यामुळे नवरात्र महोत्सवाच्या अगदी आधी या मार्गाचे काम पूर्ण करण्यात आले होते.

सप्तमीच्या या महापूर सदृश गर्दीच्या काळात या नव्या पर्यायी मार्गाचा अत्यंत फायदा झाला. यामुळे भाविकांना मंदिरातून बाहेर पडणे सोपे झाले आणि मोठी कसरत टाळता आल्याने भाविकांनी प्रशासनाच्या या निर्णयाबद्दल तीव्र समाधान व्यक्त केले.

भव्य छबिना मिरवणूक आणि मान्यवरांची उपस्थिती

सप्तमीच्या निमित्ताने शनिवारी रात्री तुळजाभवानी मातेची भव्य छबिना मिरवणूक अत्यंत उत्साहात काढण्यात आली. देवीची ही मिरवणूक मोर वाहनातून काढण्यात आली, जी पाहण्यासाठी भाविकांनी गर्दी केली होती. या छबिन्यादरम्यान भाविकांचा उत्साह ओसंडून वाहत होता. जयघोष आणि जल्लोषाच्या वातावरणात हा छबिना संपन्न झाला.

या धार्मिक सोहळ्याप्रसंगी आणि छबिना मिरवणुकीत अनेक महत्त्वपूर्ण अधिकारी आणि मानकरी उपस्थित होते. यामध्ये सोलापूर महापालिकेचे आयुक्त डॉ. सचिन ओम्बासे, अपर जिल्हाधिकारी प्रकाश अहिरराव, नगराध्यक्ष विनोद गंगणे, तहसीलदार अरविंद बोळंगे, तहसीलदार माया माने, मंदिराचे सहायक व्यवस्थापक (धार्मिक) अनुप ढमाले, महंत तुकोजीबुवा, महंत वाकोजीबुवा यांच्यासह विविध मानकरी, पुजारी, सेवेकरी आणि मोठ्या संख्येने भाविक उपस्थित होते. सर्व २२ तास चाललेल्या या दर्शन सोहळ्यात प्रशासकीय यंत्रणा आणि पुजाऱ्यांनी उत्तम समन्वय साधल्याचे दिसून आले.