World Bank Income Report : भारत अजूनही ‘लोअर मिडल इन्कम’ देशच; आर्थिक वाढ असूनही दर्जा का बदलत नाही?

मुंबई | प्रतिनिधी

भारतीय अर्थव्यवस्था जगातील सर्वाधिक वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक मानली जात असली तरी जागतिक बँकेच्या (World Bank) ताज्या उत्पन्न वर्गीकरणानुसार भारत अद्याप ‘Lower Middle Income’ (निम्न-मध्यम उत्पन्न) देशांच्या गटातच आहे. त्यामुळे भारताच्या आर्थिक वाढीचा वेग आणि सर्वसामान्य नागरिकांचे प्रतिव्यक्ती उत्पन्न यामधील अंतर पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहे.

World Bank Income Report India ‘लोअर मिडल इन्कम’ म्हणजे काय?

जागतिक बँक दरवर्षी प्रत्येक देशाचे प्रति व्यक्ती राष्ट्रीय उत्पन्न (GNI per capita) लक्षात घेऊन उत्पन्नाचे वर्गीकरण करते. यामध्ये देशांना चार गटांत विभागले जाते.

• कमी उत्पन्न (Low Income)
• निम्न-मध्यम उत्पन्न (Lower Middle Income)
• उच्च-मध्यम उत्पन्न (Upper Middle Income)
• उच्च उत्पन्न (High Income)

भारत सध्या Lower Middle Income गटात कायम आहे.

भारताची अर्थव्यवस्था वेगाने वाढत असतानाही दर्जा का बदलत नाही?

World Bank Income Report India तज्ज्ञांच्या मते, भारताचा GDP झपाट्याने वाढत असला तरी देशाची प्रचंड लोकसंख्या लक्षात घेतल्यास प्रति व्यक्ती उत्पन्नाची वाढ अपेक्षेइतकी वेगाने होत नाही. त्यामुळे आर्थिक वाढीचा फायदा प्रत्येक नागरिकापर्यंत समान प्रमाणात पोहोचत नाही.

याशिवाय उत्पन्नातील असमानता, ग्रामीण-शहरी दरी, रोजगाराची गुणवत्ता आणि उत्पादकतेतील फरक हीदेखील महत्त्वाची कारणे मानली जातात.

उच्च-मध्यम उत्पन्न देश होण्यासाठी काय आवश्यक?

• प्रतिव्यक्ती उत्पन्नात सातत्याने वाढ
• रोजगारनिर्मितीला गती
• उत्पादन व सेवा क्षेत्राचा विस्तार
• कौशल्य विकास
• निर्यात वाढ
• पायाभूत सुविधांमध्ये गुंतवणूक

World Bank Income Report India भारतासाठी याचा अर्थ काय?

भारताची अर्थव्यवस्था मजबूत होत असली तरी केवळ GDP वाढ पुरेशी नसते. नागरिकांचे प्रत्यक्ष उत्पन्न, जीवनमान आणि उत्पादकता वाढल्याशिवाय भारताला उच्च-मध्यम उत्पन्न देशांच्या गटात प्रवेश मिळणे कठीण राहील. World Bank Income Report India

---

World Bank Income Report India निष्कर्ष

भारताची आर्थिक प्रगती उल्लेखनीय असली तरी जागतिक बँकेच्या निकषांनुसार अजूनही मोठा पल्ला गाठायचा आहे. पुढील काही वर्षांत रोजगार, उद्योग, गुंतवणूक आणि प्रतिव्यक्ती उत्पन्नात सातत्याने वाढ झाली तर भारत उच्च-मध्यम उत्पन्न देशांच्या दिशेने वाटचाल करू शकतो.

---

FAQ

प्रश्न : भारत सध्या कोणत्या उत्पन्न गटात आहे?
उत्तर : भारत ‘Lower Middle Income’ गटात आहे.

प्रश्न : वर्गीकरण कोण करते?
उत्तर : जागतिक बँक (World Bank).

प्रश्न : भारत उच्च-मध्यम उत्पन्न देश कधी होऊ शकतो?
उत्तर : प्रतिव्यक्ती उत्पन्न सातत्याने वाढल्यास आणि जागतिक बँकेचे निकष पूर्ण झाल्यास.

External DoFollow Link (Authority Source): Department of Land Resources, Government of India

हे देखील वाचा :

• मुंबईच्या ताज्या बातम्या
• महाराष्ट्राच्या ताज्या बातम्या
• शहरातील ताज्या घडामोडी