Indian Railways New Rule : रेल्‍वेत स्पीकरवर फोन चालवल्‍यास थेट जेलची हवा! भारी दंडही भरावा लागणार; रेल्वेचा नवीन नियम

Indian Railways New Rule संदर्भातील नवी दिल्ली : भारतीय रेल्वेने प्रवाशांच्या सुरक्षेला आणि प्रवासादरम्यानच्या आरामाला प्राधान्य देत एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि कठोर निर्णय घेतला आहे. धावत्या रेल्वेगाड्यांमध्ये आणि रेल्वे स्थानक परिसरात मोबाईल फोनवर मोठ्या आवाजात गाणी ऐकणे, व्हिडिओ पाहणे किंवा स्पीकर ऑन करून बोलणे आता प्रवाशांना चांगलेच महागात पडणार आहे. अशा प्रकारे इतर प्रवाशांना विनाकारण त्रास देणाऱ्यांना थेट कायदेशीर कारवाईचा सामना करावा लागणार आहे. दक्षिण रेल्वेने जारी केलेल्या नव्या नियमांनुसार, असा उपद्रव करणाऱ्या प्रवाशांना एक हजार रुपयांपर्यंतचा दंड भरावा लागेल आणि प्रसंगी त्यांना रेल्वेतून किंवा स्थानकातून बाहेरही काढले जाईल. विशेष म्हणजे, वारंवार हा नियम मोडल्यास प्रवाशांना ५ हजार रुपयांपर्यंतचा दंड आणि थेट ६ महिन्यांपर्यंतच्या तुरुंगvसाची हवा खावी लागू शकते.

सध्याच्या काळात देशात स्वस्त इंटरनेट आणि स्मार्टफोनचा वापर अत्यंत वेगाने वाढला आहे. यामुळे रेल्वे प्रवास करताना अनेक प्रवासी मोबाईलवर स्पीकर ऑन करून रील्स, व्हिडिओ किंवा गाणी पाहताना दिसतात. ट्रेनमधील हा प्रकार आता एक सामान्य समस्या बनला असून, यामुळे लांबच्या प्रवासाला निघालेल्या इतर सहप्रवाशांना मानसिक त्रास आणि अशंतता सहन करावी लागते. प्रवाशांकडून सतत येणाऱ्या या तक्रारींची गंभीर दखल घेत दक्षिण रेल्वेने जनविश्वास अधिनियमांतर्गत सुधारित रेल्वे कायद्यानुसार आपल्या सर्व विभागांना अत्यंत कडक निर्देश जारी केले आहेत. या नवीन नियमांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी रेल्वे प्रशासनाने कंबर कसली आहे. Indian Railways New Rule संदर्भातील माहिती येथे दिली आहे.

प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी आणि आरामासाठी कडक नियम – Indian Railways New Rule

रेल्वे प्रवासादरम्यान सहप्रवाशांना होणाऱ्या त्रासाची दखल घेत रेल्वे प्रशासनाने हा मोठा पाऊल उचलला आहे. ट्रेनमध्ये प्रवास करताना अनेकदा लोक हेडफोन किंवा इअरफोन वापरण्याचे सौजन्य दाखवत नाहीत, ज्यामुळे आजूबाजूच्या लोकांना नको असलेला आवाज सहन करावा लागतो. या समस्येचे तात्काळ निराकरण करण्यासाठी रेल्वेने कायदेशीर कारवाईचा बडगा उगारला आहे. आता केवळ समज देऊन किंवा ताकीद देऊन सोडण्यात येणार नाही, तर थेट आर्थिक दंड आणि शिक्षेची तरतूद करण्यात आली आहे. प्रवाशांनी सार्वजनिक ठिकाणी वावरताना इतरांच्या हक्कांचे आणि शांततेचे भान ठेवावे, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. Indian Railways New Rule संदर्भातील माहिती येथे दिली आहे.

जागरूकता मोहीम आणि उद्घोषणा – Indian Railways New Rule

केवळ कायदेशीर कारवाई करून थांब न राहता, रेल्वे प्रशासनाकडून प्रवाशांमध्ये व्यापक जनजागृती मोहीम देखील राबवली जाणार आहे. यादरम्यान रेल्वे स्थानकांवर आणि धावत्या ट्रेनमध्ये प्रवाशांच्या जागरूकतेसाठी सतत घोषणा केल्या जातील. ही विशेष मोहीम हिंदी, इंग्रजी तसेच विविध स्थानिक भाषांच्या माध्यमातून पब्लिक अ‍ॅड्रेस सिस्टीमद्वारे (Public Address System) राबवली जाईल. प्रवाशांना सतत याची जाणीव करून दिली जाईल की त्यांनी प्रवासात नेहमी इअरफोन किंवा हेडफोनचा वापर करावा आणि मोबाईल फोनवरही शक्यतो मोठ्या आवाजात बोलणे टाळावे, जेणेकरून कोणालाही असुविधा होणार नाही.

कशा प्रकारे होणार कारवाई?

दक्षिण रेल्वे आणि रेल्वे प्रशासनाने लागू केलेल्या नवीन नियमांनुसार प्रवाशांवर खालीलप्रमाणे कडक कारवाई केली जाणार आहे:

• धावत्या रेल्वेगाडीत, रेल्वे स्थानकावर किंवा त्याच्या परिसरात मोबाईल फोनवर स्पीकरवर गाणी वाजवणे, मोठ्या आवाजात व्हिडिओ पाहणे, फोनवर मोठ्या आवाजात बोलणे किंवा सार्वजनिक उपद्रव निर्माण केल्यास एक हजार रुपयांचा दंड आकारला जाईल आणि संबंधित प्रवाशाला रेल्वेतून किंवा स्थानकातून तात्काळ बाहेर काढले जाईल.
• जर एखाद्या प्रवाशाने वारंवार या नियमांचे उल्लंघन केले, तर त्याच्यावर अधिक कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल. अशा व्यक्तीला ५ हजार रुपयांपर्यंतचा दंड किंवा ६ महिन्यांपर्यंतचा तुरुंगवास किंवा प्रसंगी दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.
• दक्षिण रेल्वेने घेतलेला हा महत्त्वपूर्ण निर्णय भविष्यात इतर रेल्वे झोन तसेच देशातील विविध मेट्रो रेल नेटवर्कमध्ये देखील लागू केला जाणार आहे.
• मेट्रोच्या सध्याच्या नियमांमध्येही आधीपासूनच सहप्रवाशांना त्रास देणाऱ्यांना दंड आकारण्यासह थेट कोचमधून बाहेर काढण्याची तरतूद अस्तित्वात आहे.
• नियम मोडणाऱ्या प्रवाशांवर तातडीने कारवाई करण्यासाठी रेल्वेतील तिकीट तपासणी कर्मचारी (TTE) आणि वाणिज्य विभागाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना घटनास्थळी किंवा जागेवरच एक हजार रुपयांचा दंड वसूल करण्याचे विशेष अधिकार देण्यात आले आहेत.

रेल्वे प्रशासनाचा प्रवाशांना महत्त्वाचा सल्ला

भारतीय रेल्वे हा देशातील लाखो प्रवाशांचा लाडका आणि सोयीस्कर वाहतुकीचा मार्ग आहे. लाखो प्रवासी दररोज याद्वारे प्रवास करतात. अशा वेळी प्रत्येकाने शिस्त पाळणे आणि रेल्वेच्या नियमांचे पालन करणे अत्यंत गरजेचे आहे. प्रवाशांचा प्रवास सुखकर आणि आनंददायी व्हावा, यासाठी रेल्वे सतत प्रयत्नशील असते. मात्र, काही लोकांच्या बेजबाबदार वागणुकीमुळे संपूर्ण प्रवाशांना मनस्ताप सहन करावा लागतो. या नवीन नियमांमुळे रेल्वे प्रवासातील शिस्त अधिक सुधारेल आणि सार्वजनिक शिष्टाचाराचे पालन करणे प्रवाशांना बंधनकारक होईल, अशी अपेक्षा रेल्वे प्रशासनाकडून व्यक्त केली जात आहे. सर्व प्रवाशांनी या नियमांचे पालन करून रेल्वे प्रशासनाला सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.